چه محتوایی در پیامک ممنوع است؟ فهرست محتوای غیرمجاز و پیامدهای تخلف
پیش از هر ارسال گروهی، این پرسش ارزش چند دقیقه فکر کردن را دارد: «آیا این متن اصلاً مجاز است؟» در این مقاله فهرست محتوای ممنوع، اصول کلی مجازبودن متن و پیامد تخلف را بر پایهٔ قوانین و مقررات وب‌سرویس (ویرایش ۱۴۰۴) و تجربهٔ پشتیبانی توضیح می‌دهیم.
چارچوب کلی
فعالیت سامانه‌های پیامکی تابع قوانین کشور و مقررات سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی (رگولاتوری) است. برای همین، فرستنده فقط در برابر سامانه مسئول نیست؛ تخطی از این قوانین برای کاربر خاطی عواقب قانونی دارد.
اصول پنج‌گانهٔ مجازبودن محتوا
طبق قوانین ما، متن پیامک باید همهٔ این شرط‌ها را داشته باشد:
- با اسلام و قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مغایرت نداشته باشد.
- باعث تشویش اذهان عمومی نشود.
- مخل نظم و آرامش جامعه نباشد.
- به اخلاق حسنه آسیب نرساند.
- با سیاست‌های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی کشور مغایرت نداشته باشد.
فهرست محتوای ممنوع
ارسال پیامک با این مضامین کاملاً ممنوع است:
- جعل هویت اپراتور
- فیشینگ و دریافت اطلاعات بانکی
- تبلیغ سفرهای خارجی غیرمجاز
- برنده‌سازی جعلی («شما برندهٔ جایزه شدید»)
- دارو و درمان غیررسمی
- محتوای مستهجن
- پیام سرکاری و بی‌محتوا
- محتوای سیاسی تحریک‌آمیز
- ارسال ناشناس بدون هدر (بدون نام فرستنده)
- شکایت‌نامهٔ جعلی
- جوک‌های نامتعارف
- تشویش اذهان عمومی
دو الزام شکلی که بیشترین رد را می‌سازند
هدر فرستنده
متن هر پیامک باید نام شرکت یا سازمان فرستنده را داشته باشد؛ پیامک بدون هدر تأیید و ارسال نمی‌شود. مقایسه کنید:
| نادرست | درست |
|---|---|
| کد تأیید شما: ۶۶۶۴۴۸ | فروشگاه اینترنتی نمونه | کد تأیید شما: ۶۶۳۷۶ |
| فرزند شما در کلاس ریاضی غایب بود. | مدرسه پسرانه مهر | فرزند شما در کلاس ریاضی غایب بود. |
عبارت لغو در پیام تبلیغاتی
درج «لغو۱۱» در انتهای هر پیامک تبلیغاتی الزامی است و نبودنش به رد پیام از سوی اپراتور می‌انجامد. توضیح کامل در «لغو۱۱ در انتهای پیامک یعنی چه؟».
«کلمات فیلترشده» کدام‌اند؟
بسیاری دنبال فهرستی از واژه‌ها می‌گردند که اگر از متن حذف شوند، پیام رد نشود. ما چنین فهرستی منتشر نمی‌کنیم و توصیه هم نمی‌کنیم دنبالش باشید، به دو دلیل:
- بررسی بر پایهٔ موضوع است، نه واژه. پیامی که موضوعش یکی از موارد ممنوع بالاست، با عوض‌کردن چند کلمه مجاز نمی‌شود.
- دورزدن محدودیت خودش تخلف است. طبق قوانین ما، دورزدن محدودیت‌های فنی سامانه جرم رایانه‌ای محسوب می‌شود.
اگر پیامی مجاز دارید که رد شده، راه درست «رفع فیلتر» این است: متن دقیق و شناسهٔ پیام را در تیکت فنی بفرستید تا علت روشن شود. بیشتر ردها به تشخیص تبلیغاتی‌بودن برمی‌گردد که در «چرا پیامکم تبلیغاتی تشخیص داده شد؟» توضیح داده‌ایم. پیام‌های حاوی لینک هم قواعد جداگانه دارند: «ارسال پیامک حاوی لینک».
بررسی پیش از ارسال
سامانه حق دارد در صورت لزوم یا بنا به درخواست مراجع قانونی، پیام‌ها را پیش از ارسال بررسی و در صورت مغایرت مسدود کند. برای همین برخی پیام‌ها در وضعیت «انتظار تأیید» می‌مانند. کاربرانی که ارسال‌های گروهی زیاد و مکرر دارند می‌توانند حذف «تأیید پیش از ارسال» را برای یک خط درخواست کنند؛ ولی در این حالت مسئولیت رعایت قوانین محتوایی کاملاً با خود کاربر است.
پیامد تخلف چیست؟
- محتوای ممنوع: مشاهدهٔ هر مورد از فهرست بالا به مسدودسازی فوری پنل و ارائهٔ اطلاعات به مراجع ذی‌صلاح می‌انجامد.
- تبلیغ محض از خط خدماتی: ممنوع است و می‌تواند به محدودیت یا مسدودی خط برسد. تخلف مکرر ممکن است به مسدودی خط از سوی اپراتور بینجامد.
- لینک بدون مجوز یا لینک متخلف: مسدودشدن فوری امکان ارسال لینک روی آن خط، و در صورت تکرار، مسدودی کامل پنل و لغو خطوط فعال؛ گزارش به اپراتور؛ و در تخلف عمدیِ مستند، عدم بازگشت شارژ باقی‌مانده.
- اطلاعات هویتی نادرست: علاوه بر مسدودسازی پنل، پیگرد قانونی دارد.
مسئولیت با کیست؟
مسئولیت محتوای پیام با فرستنده، یعنی صاحب پنل، است. سامانه اطلاعات کاربران را محرمانه نگه می‌دارد و به اشخاص ثالث نمی‌دهد، مگر در موارد مقرر قانونی و با درخواست مراجع ذی‌صلاح. از سوی دیگر، کاربر موظف است اطلاعات هویتی خود را درست و کامل وارد کند و برای خرید خط هم مدارک هویتی لازم است؛ پس فرستندهٔ پیام ناشناس نیست.
چک‌لیست پیش از ارسال گروهی
- نام کسب‌وکار در متن هست؟
- اگر پیام تبلیغاتی است، «لغو۱۱» در انتهای آن آمده؟
- اگر از خط خدماتی می‌فرستید، پیام واقعاً به خدمت همان مشتری مربوط است؟
- لینک دارد؟ دامنه‌اش تأیید شده؟
- موضوع پیام در فهرست ممنوع نیست؟
- یک پیام آزمایشی به شمارهٔ خودتان فرستاده‌اید و رسیدنش را دیده‌اید؟
جمع‌بندی
قانون پیامک بیش از آن‌که دربارهٔ واژه‌ها باشد، دربارهٔ موضوع و صداقت است: فرستنده باید معلوم باشد، گیرنده راه انصراف داشته باشد و متن فریبنده یا ممنوع نباشد. رعایت این‌ها هم پیام شما را از رد شدن نجات می‌دهد و هم خط و پنلتان را.
